Жиноят ва жазо
Тарбия шундай нозик жараёнки, унда йўл қўйилган бирозгина бепарволик, беписандлик инсон келажагида катта йўқотишга сабаб бўлиши мумкин. Бошқача айтганда, издан чиққан бир инсоннинг ҳаёти – бу унинг тарбиясига масъул бўлган катталарнинг кечаги хатосидир, аслида…
Тарбия – бола жуда ёшлигидан унинг қалбига ҳалоллик, меҳнаткашлик, ростгўйлик, тўғрилик каби инсоний фазилатларни сингдириш демак. Бу жараёнда вақтнинг аҳамияти жуда катта. Аммо афсуски, унинг ҳар дақиқаси олтинга тенг эканини йўқотилгандагина англаймиз…
1989 йилда Мингбулоқ туманида туғилган А. Д. ёши қирққа етай деб қолган. Бу ёшда у нима ҳалолу нима харом эканини ажратиб олиши керак. Лекин у бу ҳақда ўйлашдан кўра, ўзганинг мол-мулкига эга чиқишни афзал билди. Яъни, қасддан жиноят содир этиш йўлига кириб, ўғирликка қўл урди. У кунларнинг бирида маҳалла кўчасидан ўтиб бораётиб, ҳовлилардан бирининг дарвозаси очиқлигини кўради ва ғайриқонуний равишда хонадонга кириб, у ерда бўлган қора рангли аёллар сумкаси ичида бўлган 100 АҚШ доллари, 130 минг сўм пул, фуқаро Б.Д.га тегишли икки дона пластик карта ва фуқаролик паспортини ўғирлаб, воқеа жойидан яширинган…
Бу хатти-ҳаракати билан у Ўзбекистон Республикаси ЖКнинг 169-моддаси 2-қисми “г” банди ҳамда 227-моддаси 2-қисми “а” бандида кўрсатилган жиноятларни қасддан содир этган.
Яна бир ҳолатда 1998 йилда туғилган О. Э. эса ўғирликни қаровсиз қолдирилган автомашиналарда содир этди. У 2025 йилнинг 14 август куни Мингбулоқ тумани Тегирмонбоши маҳалласи ҳудудида турган фуқарога тегишли автомашинанинг юк солиш қисми очиқ қолдирилганидан фойдаланиб, автомашина салони ичида бўлган 5 500 000 сўм миқдоридаги пулларни ўғирлайди…
О. Э. ақлий заифликнинг енгил даражаси, доимий назорат ва даволаниш талаб этиладиган хулқ-атвор бузилиши касаллигига чалинган, даволанишга мухтож. Бироқ унинг Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг
169-моддаси 1-қисмида кўрсатилган жиноятни қасддан содир этгани айни ҳақиқат.
Ушбу жиноий хатти-ҳаракатларга нисбатан жиноий жазо тайинланиши, шубҳасиз. Бироқ кўнгилга ғашлик соладиган жиҳат шуки, бу йигитлар бугун суднинг қора курсисида жиноятчи эмас, балки яхши бир касбнинг эгаси бўлган ҳолда, яхши обрў-эътиборга эга шахс сифатида шаклланишлари ҳам мумкин эди. Афсуски, оилада олинмаган яхши тарбия, вақтида эгалланмаган илм ва касб-ҳунар уларни жиноят кўчасига етаклади…
Улуғбек АБДУВОҲИДОВ,
Мингбулоқ туман ИИБ ҳузуридаги
Тергов бўлинмаси катта терговчиси, катта лейтенант.